Covid-19 Thuhla Le Kilkhawi Awkdan: K. Lalremthang

Chinmi lakih zuknung cang hmaisa K. Lalremthang cu Pathian rawng a bawlnak Mizoram, Aizawl ah Covid-19 in a dam lo lawk, a nupi le fanau pawl khal an dam lo thluh nan Pathian zarah damnak an co thluh zo. A hmuhtonmi pawl cu in hlawmsal a si.

K. Lalremthang in “Covid-19 lakih ralrin thiam theinak dingah sizungih in tuamhlawm dan le mahte ih tuamhlawm awk theih mi pawl a lo bawmtu dingah lo sim ve ka duh. Suahsemnak Chinram ah tufang hi hritlang a tam zet ti thu ka rak thei ih pawi ka ti nasa, dam lo mi pawl parah Pathian tidamnak thleng cio hramseh. Ka fim, ka thiam ruangah siloin, Covid thuhla, keimah ih tawnteh mi le hmuhdan run lo theih ter ve tha in ka ruat a si.

(1) Natnak tihnung tuk a si lo: Covid-19 hi tuhlan ih kan rak hmeltheih vek ih positive cun thi ding mai vekih kan ruahnak kha kan thinsal a áš­ul, ziangah tile nat tihnung vek a si nan thihnak ding a si cuang lo hritlang nat cikhat thotho tluk a si in ka hmu.

Natnak dang nei cia lo hrangah tihnung a si hran lo, kakuai’sii (vaccine) an pe ko nan tumhnih la pawl khal an dam lo (positive) thotho. A damnak ding a sii taktak khal tutiang ah a suak hrih lo, asinan positive pawl za ih sawmkua le pakua aiih tam an dam thotho a si.

Mizoram ah tuisun ni tiangih hminsin mi ah; Minung – 14196 in an vei, Mi -10769 an damsuak zo ih, Mi – 57 in thihnak an tawng. Cun a thi pawl hi natnak dang nei cia an si deuh thluh hai. Curuangah Covid-19 ih thi ti hman hi lungkim um lo zuakzo a si. Sim duhmi cu enkawlnak tha nei tuk lo khalin nitin a sawmtel in a zatelin (Quarantine center) in an suak ringring a si.

Curuangah na damlo khalle tih aw hlah Pathian zarah ni-10 bawr hrawngah cun ka dam ding ti hi ruat sawn aw, mi tampi khal an dam a si.

(2) Nat tihnung a si nak: Natnak neicia pawl hrangah tih a nung deuh, zunthlum, thisensang, cuap tha lo cia, thawhah (pneumonia), kaileng na nei, cancer hi pawl hrangah hin a tih nung um deuh, asinan an dam thei lo a si lo, damsuak tampi an um thotho. Cun hrileng a si vekin kaiawk a awlnak hi a tihnung umnak a si ko. Curuangah ralrin kan tul nasa a si.

(3) Natnak (symptom) a lang suahdan: Taksa kham, Luaksuak, Dangza/thip, Khuhkhuh, Rim thei lo, Sungdawk, Taksa/khawsik, hihi a tlangpi thu pawl an si. Positive si ih Symptom lang lo a um ih cui pawl cu sii ei lemlo khalin enkawl awkdan thiam cun ni- 7 sung hrawng ahcun an dam thei mai, ni-10 nak ah (test) an si theu.

Himi ahhin eiin tha le (excer) bangtuk lo ih tuah hi a thupi in a tha. Natnak langsuak hrangah sii ei dan ding; Taksa kham, Taksa/khawsik ahcun Natsawk ei rero mai ding, hilam ahcun Dolo – 650 natsawk in pe. Luaksuak, luak taktak khal asile Luakreh si ei rero mai ding.

Khuh /dangza ahcun Awmna si ei mai aw. Hilam ah cun (Budesonide) an pe. Cun Vaitamin-C, Vaitamin B.Complex le Omeprazole rilrawn lai ih ei ding an pe tel a si. Thil rim thei lo hi awh rei le rei lo an um ih, a rei lo pawl cu karkhat hlan ah an thei le ve mai, a awh rei deuh pawl cu karhnih zikte an awh ve nan lungphan ding a si lo, nuamte ten an thei le vivo mai a si.

(4) Thawthawt dan (Pulse oxcymeter level): Himi hi a ceknak a um ahcun cek thei ringring a tha, 94 aiih a niam a si ahcun Oxcygen a mamawh thei a si. 95,96,97,98 hi thawthawt dan tha pangai an si. 93,92, a si ahcun sizung pan mai a tha bik. BP le khawsik khal cek thei ringring a tha a si.

(5) Test-in Sizung pan mai ding: Kan nattir ihsin ziaum thei lo ih karkhat tlun kan na ih zuallam kan pan vivo ahcun a ranglam ih sizung feh kha kan himnak ding a si, asinan lungphan ding a si lo nat dang vekin Pathian zarah kan dam thei thotho ti kha thei ring ring ding.

A pawimawh cu natnak raldotu a cak theinak dingah eiin tha a thupi, cun tihlum/tidai in tam a tha, Tikhu hip (steam) a tha, kutkholh fai , hmaituam that, suahvah tam lo hi a him bik a si. Ziang khalle ngan ding a tam lai nan kan duh tawk mai ding. Pathian thawn ziangkim titheih a si ti thei in Covid-19 hrilak ah nehnak co in nan dam tlang cionak dingah duhsaknak thawn ka run ngan mi a si. Pathian in lo kilveng hram seh ka lungawi”.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*